04 april 2023 Warmtevisie Gemeente Almelo

Kernpunten uit Warmtevisie Gemeente Almelo juli 2020

Uit het voorwoord van wethouder Eugene van Mierlo over Duurzaamheid: De opgave is: 33000 woningen en 5000 gebouwen in 2050 aardgasvrij. We staan voor een betaalbare, betrouwbare, duurzame en een gedragen transitie (overgang)

Per wijk gaat de gemeente, samen met professionals en inwoners door middel van wijkuitvoeringsplannen op zoek naar de meest haalbare en betaalbare alternatieven.

Mogelijk is dit

• een warmtenet, of
• verwarming door middel van elektrische oplossingen, of
• in de toekomst misschien wel waterstof.

In het nationale Klimaatakkoord is afgesproken dat we in de gebouwde omgeving vanaf 2050 geen aardgas meer gebruiken voor

• ruimteverwarming,
• warm tapwater
• en koken.

Bij de verbranding van de fossiele brandstof aardgas komt CO₂ vrij.
CO₂ veroorzaakt klimaatverandering.

Plan van aanpak gemeente Almelo in een notendop:

De eerste stappen van de gemeente Almelo tot 2030
Stap 1: Duurzame maatregelen vooraf: Aardgasvrij-ready
Stap 2: Aardgasvrij in drie kleine gebieden: de voorlopers

Beleidsstukken

Alle gemeenten in Nederland hebben dezelfde opdracht en stellen drie typen documenten op:

1. Regionale Energiestrategie (RES)

2. Transitievisie Warmte (In Almelo Warmtevisie genoemd)

3. Wijkuitvoeringsplannen.

De gemeente Almelo voegt hier de Duurzame Energieladder aan toe, waarmee lokale invulling wordt gegeven aan de bijdrage voor de Regionale Energiestrategie (punt 1)

De Transitievisie Warmte, door de gemeente Almelo “Warmtevisie” genoemd, wordt opgesteld door de gemeente, die de regisserende rol in de warmtetransitie krijgt.

Minimaal elke vijf jaar wordt de Warmtevisie herzien, om zo goed in te kunnen spelen op nieuwe ontwikkelingen.

Mocht hier de aanleiding voor zijn, wordt de visie eerder dan over vijf jaar geëvalueerd.

Naar aanleiding van de Warmtevisie worden er voor de geselecteerde voorloperswijken Aalderinkshoek en Het Windmolenbroek wijkuitvoeringsplannen opgesteld.

Daar komen de definitieve oplossingen voor de geselecteerde wijken in te staan.

Samenwerking

Bij het opstellen van de Warmtevisie van Almelo werkte de gemeente intensief samen met

• netwerkbedrijf Cogas
• de woningbouwcorporaties Beter Wonen en Sint Joseph.
• waterschap Vecht-stromen

Uitgangspunten gemeente Almelo

Uitgangspunt 1: Betaalbaar

De warmtetransitie kost geld.

Het nationale Klimaatakkoord stelt woonlastenneutraliteit als uitgangspunt: investeringen die nodig zijn voor verduurzaming worden gefinancierd vanuit de besparing op de energierekening.

Uitgangspunt 2: Duurzaam en efficiënt

Het doel is CO₂-reductie. De alternatieven voor aardgas zijn duurzaam. Er moet aandacht zijn voor de herkomst van een warmtebron en hoe deze efficiënt ingezet kan worden.

We willen de beschikbare Almelose en regionale warmtebronnen zo goed mogelijk benutten.

Warmte kan het best ingezet worden in de buurt van de bron, zodat zo min mogelijk warmte verloren gaat en de kosten voor het netwerk zo laag mogelijk zijn.
We beginnen met “no-regret”-maatregelen, zoals de inzet van restwarmte.

Uitgangspunt 3: Aansluiten bij ‘koppelkansen’ en initiatieven uit de wijk

Wanneer er meerdere uitvoeringsplannen zijn voor een gebied

(bijv. in het kader van riool, waterleidingen, groen, woningrenovatie)

combineren we deze waar mogelijk met de warmtetransitie.

Voor de warmtetransitie moet namelijk in veel gevallen ook de straat open, bijvoorbeeld voor het aanleggen van een warmtenet, of het verzwaren van een elektriciteitsnet.

Ook initiatieven uit de wijk ondersteunen wij waar mogelijk.

Niet alleen in de beoogde aard-gasvrije(-ready) wijken voor 2030 maar ook in wijken die later in planning staan.

Uitgangspunt 4: Flexibel en samen aan de slag

Het proces is flexibel.

Tijdens het opstellen van de wijkuitvoeringsplannen is uitgebreid ruimte voor inbreng van inwoners en andere belanghebbenden, alsook voor nieuwe ontwikkelingen.

samen kijken we naar de beste oplossing en manier van uitvoering. We gaan samen aan de slag!

Uitgangspunt 5: Inwoners en belanghebbenden praten en denken mee bij de wijkuitvoeringsplannen

Op het niveau van de Warmtevisie meepraten, vinden inwoners vaak te abstract.

Meepraten kan daarom bij concrete plannen voor een specifiek gebied.

De gemeente komt met een opzet over de technische uitvoering en de financiële haalbaarheid van de warmtetransitie voor de wijk.

Dit voorstel is niet in beton gegoten en waar mogelijk presenteert de gemeente meerdere scenario’s. Hierover kan dan het gesprek gevoerd worden.

(Hieronder citaten uit het rapport Warmtevisie van de gemeente Almelo over de voorloper in de wijk Het Windmolenbroek)

HET WINDMOLENBROEK

Waar:

1. Leemslagen Oost,
2. Leemslagen Noord,
3. Leemslagen Zuid,
4. Kanaalzijde, aan de oostelijke kant van het kanaal

In dit gehele gebied staan ongeveer 2500 woningen met in totaal een aardgasverbruik van ongeveer 2,7 miljoen m³.
Het meest kansrijke alternatief voor aardgas is een warmtenet.

Wanneer: voor 2030

Beoogd alternatief: warmtenet

Windmolenbroek is gebouwd in de jaren ’80 en ‘90.

Bij de bouw is in het noordwestelijke deel van de wijk een warmtenet aangelegd.

Dit warmtenet wordt nu gevoed door

• verbranding van biomassa (regionaal snoeiafval)
• stortgas (restproduct afvalverwerking) en
• 12% aardgas als piekvoorziening.

Er zijn ongeveer 900 woningen aangesloten op het huidige warmtenet.

In het gebied waar het warmtenet ligt, zijn ook woningen die niet zijn aangesloten op het warmtenet.

Ook zijn er woningen die wel aangesloten zijn op het warmtenet, maar daarnaast ook aardgas gebruiken om te koken.

Met een kleine aanpassing kunnen deze woningen aardgasvrij gemaakt worden.

Verder kan het bestaande net mogelijk uitgebreid worden.

Het bestaande warmtenet biedt daarom aanknopingspunten om in dit gebied aan de slag te gaan.

Argumenten voor:

Het bestaande warmtenet biedt aanknopingspunten.

Daarnaast zijn er meerdere potentiële warmtebronnen in de buurt om een warmtenet te voeden:

1. De RWZI ‘De Sumpel’ gelegen ten noorden van het gebied.

2. Het Twentekanaal loopt langs de westelijke rand van de woonwijk. Door middel van thermische energie uit oppervlaktewater kan hier warmte uit gehaald worden.

3. Restwarmte van (huidige en toekomstige) bedrijven op het XL businesspark, ten zuiden van de wijk Windmolenbroek.

4. Regionaal warmtenet: dit gebied, en eventueel een groter deel van de wijk kan mogelijk worden aangesloten op het regionale warmtenet

Kanttekeningen:

De temperatuur van de eerste twee warmtebronnen, de RWZI en het Twentekanaal, is laag.
Om met deze warmte gebouwen te kunnen verwarmen moet de temperatuur opgehoogd worden.

Tijdens het opstellen van het wijkuitvoeringsplan moet blijken welke temperatuur nodig is en hoe dit te bereiken.

Deze samenvatting van deze Kernpunten uit de Warmtevisie van de Gemeente Almelo is gemaakt door Hans Hoogeveen van het buurtteam. 2-2-23

Lees hier het hele rapport